Il-Kostituzzjoni ta' Malta u l-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem jipproteġu sensiela ta' drittijiet fundamentali, fosthom il-libertà personali, smigħ xieraq fi żmien raġonevoli, ir-rispett għall-ħajja privata u tal-familja, il-libertà tal-espressjoni u tal-fidi, il-protezzjoni mid-diskriminazzjoni u t-tgawdija paċifika tal-proprjetà. Meta l-Istat jew liġi jiksru wieħed minn dawn id-drittijiet, il-persuna affettwata tista' titlob rimedju quddiem il-qrati.
Fejn jinstema' l-każ
Il-proċeduri kostituzzjonali jibdew quddiem l-Ewwel Awla tal-Qorti Ċivili fil-ġurisdizzjoni kostituzzjonali tagħha. Kull parti tista' tappella quddiem il-Qorti Kostituzzjonali. Kwistjoni dwar drittijiet fundamentali li tqum f'proċeduri oħra, ċivili jew kriminali, tista' wkoll tiġi riferuta għad-deċiżjoni mill-qorti li quddiemha tkun pendenti.
X'tista' tordna l-qorti
- Dikjarazzjoni li sar ksur ta' dritt.
- Kumpens għal telf finanzjarju u għal dannu mhux pekunjarju.
- Ordni biex ksur li għadu għaddej jieqaf jew biex jiġi evitat ksur.
Wara l-qrati Maltin
Meta r-rimedji disponibbli f'Malta jkunu ġew eżawriti, jista' jitressaq ilment quddiem il-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem fi Strasburgu. Irid jitressaq fi żmien erba' xhur mid-deċiżjoni finali f'Malta. Dan it-terminu huwa strett, u ilment imressaq tard jiġi miċħud mingħajr ma jiġi eżaminat.
Il-każijiet li niltaqgħu magħhom l-aktar
- Sidien ta' proprjetà mikrija taħt il-liġijiet antiki tal-kera jew esproprjata li rċevew ferm inqas mill-valur tas-suq.
- Proċeduri ġudizzjarji li jibqgħu mhux deċiżi għal ħafna snin.
- Arrest u detenzjoni, u ċaħda ta' aċċess għal avukat.
- Deċiżjonijiet amministrattivi dwar ir-residenza, permessi jew impjieg li ttieħdu mingħajr smigħ xieraq.
Din in-nota fiha informazzjoni ġenerali u mhijiex parir legali għal każ speċifiku.